Anksiyete şikayetleri giderek yaygınlaşmaktadır. Güzel haber ise anksiyete şikayetleri için ilaç harici seçeneklerin de artmasıdır. Eskiden kaygı bozukluğu, anksiyete veya depresyon gibi sağlık sorunları için ağır psikiyatri ilaçları kullanılır ve bunlar hastanın yaşam dengesini daha da bozardı.
Son 20-30 senedir daha hafif anksiyete ilaçları piyasada ama neticede onların da kuvvetli yan etkileri var. Anksiyeteye iyi gelen gıda takviyelerinin piyasaya sürülmesi anksiyete tedavisinde ilaca bağımlı kalma soruna bir nebze olmuştur.
Gıda takviyesi hiç bir zaman ilacın yerini tutmaz ama anksiyete ilacını bıraktırmak için yararlıdır, ayrıca depresyona girmemiş veya tam manasıyla kaygı bozukluğu şikayetleri olmayan fakat bunları yaşamaya namzet kişilerin kötü gidişatına destek olabilmektedir.
Anksiyete için magnezyum takviyesi iyi gelir mi yoksa para tuzağı mı ?
Eğer yeterli ve dengeli besleniyorsanız, yediklerinizden magnezyum ve diğer mineralleri tam alıyorsanız ekstradan magnezyum takviyesi kullanmanızın ne anksiyeteye ne başka bir şeye faydası olmayacaktır.
Günümüzde açlık sorunu yok, fakirler bile öyle böyle doymaktadır. Ama gıdalardaki faydalı mineral miktarı eski zamanların organik gıdaları kadar değildir.
Niye değildir ?
Çünkü modern tarım teknikleri sayesinde sebze ve meyveleri daha çabuk büyütüyoruz. Bu güzel bir şey ama bir yandan da yıllardır ekilen toprak bazı mineraller açısından giderek fakirleşiyor. Gübre ve hormonla bunu telafi ediyoruz ama gübrede bize faydalı mineraller yok, sadece bitkiyi hızlı büyütüyor.
Dolayısıyla “ben çok sağlıklı beslenirim, işlenmiş gıda yerine pazar sebzeleri yerim” diyen bir kişi bile yediklerinden yeteri kadar faydalı mineral alamayabilir.
Diğer bir husus çoğumuz çok da sağlıklı beslenmiyoruz, fazlasıyla doyuyoruz ama vitamin ve mineral açığımız olabiliyor.
Üçüncü olarak da emilim açısından her kişinin emilim metabolizması farklı performans gösteriyor. Aynı nitelikteki bir elmayı A kişisi yese yeterli mineral ve vitamin emilimi olurken, B kişisi doyuyor ama vücudu bazı mineral ve vitaminleri sentezlemede zayıf kalabiliyor.
Anksiyete problemleri için magnezyum takviyelerinin faydaları nelerdir ?
Magnezyum takviyeleri uyku ve yüksek stres sorunlarına ayrıca kronik ağrı, tükenmişlik ve ruh çökkünlüğü hissinin azaltılması sorunlarına iyi gelmektedir.
Peki anksiyete için magnezyum takviyesine ihtiyaç duyduğumuzu nasıl anlarız ?
Aslında bu ilkel ama etkili bir yöntemle öğreniliyor. Ne kadar ileri tetkik yaparsanız yapın magnezyum açığınız konusunda yüzde yüz bilgi sahibi olamıyorsunuz.
Diyelim ki anksiyete şikayetleriniz var, psikiyatrınız magnezyum takviyesi öneriyor, işe yararsa demek ki anksiyeteniz biraz da magnezyum eksikliğinden kaynaklanıyor, işe yaramazsa demek ki anksiyetenin magnezyum eksiliğinden değil.
Tabi bir de anksiyeteye iyi gelen magnezyum takviyesi kullanmanız lazım. Magnezyum takviyelerinin farklı çeşitleri var ve her biri değişik bir şeye iyi geliyor. Ayrıca 3’lü kombinasyon türü magnezyum takviyeleri de var.
Anksiyete için magnezyum takviyesi seçiminde iki kriter çok önemli:
- Biyoyararlanım
- Beyin bariyerini geçebilmesi
Bu iki kriteri sıradan bir tüketicinin test edebilmesi, hangi markanın hangi ürününde bunlar daha iyi diyebilmesi pek mümkün değildir. Bunları magnezyum takviyesi alırken sadece tek başına mg hesabı yapmanın anlamsızlığını açıklamak için ifade ediyorum.
Biyoyararlanım demek, magnezyum takviyesini vücudununuz ne kadar emebilmesi ve ne derece istifade edebilmesidir.
Beyin bariyeri dediğimiz şey ise beyni çevreleyen koruyucu bir kan bariyeri vardır, eğer magnezyum takviyesi bu bariyeri aşamazsa veya çok az aşarsa bir faydasını göremezsiniz.
Dediğim gibi magnezyum takviyesi ürünlerini kıyaslarken sıradan bir tüketicinin hangi ürün beyin bariyerini iyi geçiyor, hangisi daha yüksek biyoyararlanımı var bunu anlaması olanaklı değildir.
Anksiyete için hangi magnezyum kullanılır ?
Anksiyete şikayetleri olanlar psikiyatr önerisine uygun olarak aşağıdaki birkaç magnezyum takviyesini kullanabilirler. Her birinin faydalarını ve eksi yanlarını açıkladım.
Magnezyum Glisinat
Anksiyete için en faydalı magnezyum takviyesi Magnezyum Glisinat’tır. Bu takviyenin içerdiği glisin maddesi hem beyindeki magnezyum seviyesini artırır hem de uyku getirici özelliği vardır. Genellikle anksiyete şikayetleri yaşayanlar uyku sorunları da yaşarlar ve iyi uyumak anksiyeteye iyi gelir.
Artıları kolay emilmesi, strese, uykusuzluğa iyi gelmesi, sakinleştirmesi, rahatlatması, biyoyararlanımı yüksek olması, mide ve bağırsaklara zararının nispeten az olmasıdır.
Bu nedenle Magnezyum Glisanat anksiyete şikayetleri için popüler bir takviyedir. Ayrıca mide ve bağırsakları olumsuz manada fazla etkilemez. Diğer çoğu magnezyum takviyesi ishal yapar bilginize.
Magnezyum Glisanat akşam kullanılır.
Magnezyum L-Treonat
Magnezyum L-Treonat da Magnezyum Glisanat gibi yüksek emilimlidir. Bilişsel fonksiyonların iyileştirilmesi, örneğin unutkanlık sorunları varsa bu tip şeylere ve nörolojik sorunlara iyi gelir.
Fakat Magnezyum L-Treonat hem biraz pahalıdır hem de Magnezyum Glisanat kadar eki edebilmesi için daha fazla kullanılması lazımdır. Yani bir fiyat/performans eksisi var.
Magnezyum Taurat
Magnezyum Taurat, anksiyete ve depresyona iyi gelme açısından Magnezyum Glisanat’tan hemen sonra gelir. Beyindeki magnezyum seviyelerini artırmada epey etkilidir. Sakinleştirici, iltihap giderici ve nöroprotektif özelliktedir. İshal yapma riski düşüktür.
Taurin isimli bir amino isim içerdiği için bu ismi almıştır.
Magnezyum Malat
Bu takviye, anksiyeteden ziyade kronik yorgunluk, sebepsiz ağrı şikayetlerine iyi gelir. Fakat anksiyete hastaları sıklıkla bu tür şikayetlere de sahip oldukları için listeye ekledim. Magnezyum Malat beyinden ziyade kaslara etki etmekte ve kasları gevşeterek ağrı ve kronik yorgunluk şikayetlerine iyi gelmektedir.
Magnezyum Malat sabah kullanılır.
Hangisi yanlış seçimdir ?
Anksiyete için Magnezyum Sitrat takviyesi de kullanılmaktadır ama bu yanlış seçimdir.
Neden ?
Çünkü hem biyoyararlanımı düşüktür hem de ishal yapar.
Magnezyum Sitrat takviyesi kas ağrıları için ve kabızlık şikayetleri için kullanılabilir.
Anksiyete ve depresyon için günlük ne kadar magnezyum takviyesi almalıyım ?
Bizim ülkemizde bu konuda elle tutulur bir çalışma yapılmamış, Amerikan İlaç Dairesi FDA günlük 320 mg magnezyuma ihtiyaç duyulduğuna karar vermiş ama bu miktarın tamamını veya çoğunu doğal yollardan alabilme ihtimalimiz olduğu için kim ne kadar magnezyum takviyesine ihtiyaç duyduğu oldukça kişisel bir durumdur.
Öte yandan magnezyum takviyesinde mg hesabı yapmanın da zor olduğunu belirtmiştim. Çünkü önemli olan magnezyum takviyesinden vücudun ne oranda istifade edebilme kapasitesinin olduğu ve takviyeden sentezlenen magnezyumlu bileşiğin ne kadarının beyne ulaşılabildiğidir.
Dolayısıyla magnezyumda mg hesabını pek yapamıyoruz, kişiye göre deneme yanılma yöntemiyle belirliyoruz. Aynı şekilde hangi magnezyum takviyesinin anksiyeteye iyi geldiği kişiye göre değişebilir.
Magnezyum takviyelerinin ne tür yan etkileri vardır ?
Magnezyum takviyeleri mide ve bağırsak sorunlarına yol açabilirler. Özellikle de ishal görülmektedir. Bunların haricindeki yan etkiler nadirdir. Örneğin nadiren kas güçsüzlüğü, uyuşukluk, kalp ritmini etkilemesi, tansiyon düşmesi, nefes almada zorluk gibi yan etkiler görülebilir.
Diyabet ve böbrek hastalarına magnezyum takviyesi iyi gelmeyebilir, hasta dikkatli olmalıdır. Magnezyum takviyeleri tansiyon, şeker ilaçları ve antibiyotiklerle etkileşime girebileceği için doktora danışılmadan magnezyum takviyesi kullanılmamalıdır.
Magnezyum takviyesi aç mı tok mu kullanılır ?
Daha iyi etki etmesi için magnezyum takviyesi aç alınır ve alındıktan en az bir saat kadar yemek yenmez. Hangi magnezyum takviyesinin sabah mı akşam mı alınacağı farklı olabilir.
